Ballada o Janie Wnęku

„Ballada o Janie Wnęku” to spektakl inspirowany autentyczną historią jednego z pionierów lotnictwa. Jan Wnęk, chłop z Powiśla Dąbrowskiego, analfabeta i samouk, w latach 1866 – 1869 dokonał pierwszych udanych długodystansowych lotów ślizgowych na skonstruowanej przez siebie „lotni”. Wyprzedził w ten sposób o dwadzieścia lat niemieckiego inżyniera Otto Lilienthala, powszechnie uznawanego za konstruktora pierwszego szybowca. Także Czesław Tański, uważany za pioniera lotnictwa w Polsce, któremu zawdzięczamy nazwę ”lotnia”, wykonywał swe udane próby już po tragicznej śmierci Jana Wnęka.

Jan Wnęk był osobą nietuzinkową. Ceniony cieśla, rzeźbiarz, konstruktor i wynalazca, budził w swej rodzinnej wsi podziw, ale i zazdrość. Dla wielu był szaleńcem, niektórzy podejrzewali go o konszachty z diabłem. Swoją „lotnię” zbudował na podstawie obserwacji ptaków. Jako analfabeta nie mógł korzystać z literatury czy doświadczeń innych. Od 1866 roku odbywał regularne loty ślizgowe, startując z wieży kościelnej w Odporyszowie przy okazji świąt, odpustów i jarmarków. Jego ostatni lot w czasie odpustu w czerwcu 1869 roku zakończył się śmiertelnym upadkiem.

Opowieść o Janie Wnęku to opowieść o marzeniach, potrzebie wyrwania się z codzienności, potrzebie tworzenia i wolności. I o tym traktuje nasz spektakl. Postawa Jana Wnęka zawiera w sobie pewną bezinteresowność, co w naszym merkantylnym świecie jest coraz rzadsze i co w szczególny sposób nas urzekło.

Jak każde widowisko plenerowe „Ballada o Janie Wnęku” jest opowiedziana w konwencji teatru ruchu, gdzie przekaz słowny ma co najwyżej marginalne znaczenie.

Spektakl jest kolażem obrazów inspirowanych biografią Jana Wnęka, ale wykraczających poza chronologiczną narrację. Jest to nocny plener, w którym wykorzystujemy taniec współczesny, szczudła, duże ruchome elementy scenograficzne.

dok